ΤΟΜΑΤΑ – ΙΣΤΟΡΙΑ
Ξεκινάμε τη σειρά των άρθρων με πρώτο αυτό που αφορά την προέλευση και την εξάπλωση του φυτού της ΤΟΜΑΤΑΣ η οποία κατάγεται από τα υψίπεδα των Άνδεων. Μιλάμε για την περιοχή που στις μέρες μας, βρίσκεται ανάμεσα στην Βολιβία και το Μεξικό.
Ο ίδιος τόπος όπου έζησαν και κατάγονται οι Ίνκας και οι Αζτέκοι.
Στην Ευρώπη ήρθε μέσω των Ισπανών που είχαν επισκεφτεί/καταλάβει τις διάφορες περιοχές της Αμερικής, με πρώτο και καλύτερο τον περίφημο Κορτέζ ο οποίος την είδε σε μία τότε λαϊκή αγορά, εντυπωσιάστηκε και την μετέφερε στην Ισπανία κατά την διάρκεια του 16ου αιώνα.
Το χρωματικό ταξίδι της τομάτας – Απ το κίτρινο και το μωβ χρώμα στο ροζ και το κόκκινο –
Στην Ελλάδα έφτασε πολύ αργότερα κοντά στον 18ο αιώνα κατά τη βασιλεία του Όρθωνα από τους μαγείρους του. Το όνομα «pom e Dor» είναι ξεκάθαρα νέα ονομασία μιας και είναι λατινικής προέλευσης. Και εδώ μιλάμε για τον καρπό που είναι χρυσός άρα μιλάμε για κίτρινο χρωματισμό. Η αρχική ονομασία του λαχανικού είναι tomatile, έτσι την ονόμαζαν οι κάτοικοι των Άνδεων.
Σημείωση: Υπάρχουν μαρτυρίες από το νησί της Χίου όπου λέγεται ότι την τομάτα στο νησί, την έφεραν οι κουρσάροι κατά το 16ο αιώνα, πολύ πιο νωρίς από τους μάγειρες του Όθωνα. Στη Χίο, αλλά και στην Σαντορίνη, υπάρχει ένας ιδιαίτερος τρόπος καλλιέργειας (ξερική) και χρήσης της τομάτας και των προϊόντων που προέρχονται από αυτή, με πιο γνωστή την σάλτσα.
Τοματάκι Σαντορίνης
Φρούτο ή Λαχανικό;
Σε μια ιστορική διαμάχη που αφορούσε το γεγονός για το αν η τομάτα είναι φρούτο ή λαχανικό, τα Αμερικανικά δικαστήρια αποφάνθηκαν ότι πρόκειται για λαχανικό. Βοτανικά μπορούμε να πούμε την ντομάτα είναι φρούτο αλλά πρακτικά, είναι λαχανικό.
Κατά το διαιτολόγιο και τους κανόνες του φαγητού του σύγχρονου κόσμου, επειδή η τομάτα τρώγεται κατά τη διάρκεια του κυρίου γεύματος ( ως σαλάτα ή ως συστατικό συνταγής) θεωρείται λαχανικό και όχι φρούτο. Τα φρούτα συνήθως τρώγονται μετά το κυρίως φαγητό. Η σημασία της διάκρισης της τομάτας σε φρούτο ή λαχανικό είναι τυπική μιας και πιο πολύ έχει σημασία να μπορέσουμε να ξεχωρίσουμε το τι είδους φορολογικό καθεστώς θα έπρεπε να επιβληθεί!!!
Η τομάτα είναι πολύ διάσημη σαν λαχανικό μιας και σήμερα στην Ευρώπη και την Αμερική καταλαμβάνει το 60% της κατανάλωσης των λαχανικών. Το υπόλοιπο ποσοστό αποτελείται από τα αγγούρια, τις μελιτζάνες, τις πιπεριές κ.α .
Στην Ελλάδα είναι γνωστή με το όνομα ντομάτα, στην Πολωνία όπως και στην Ιταλία με το όνομα πομοντόρο ενώ στην Αυστρία ονομάζεται παραντάιζερ ( paradizer) , δηλαδή το φρούτο του παραδείσου γιατί κατάγεται από τη Αμερική όπου κάποτε ήταν παράδεισος!!!
Κλείνοντας, όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, το αρχικό χρώμα της ντομάτας ήταν κίτρινο αλλά υπάρχουν και αρκετές αναφορές σε σκούρο μωβ η μαύρο χρωματισμό. Επίσης υπάρχουν αναφορές για το μέγεθός της και το σχήμα της – στρογγυλή και μικρή, μεταξύ 15 και 45 γραμμάρια. Κατά τη μεταφορά της από την ήπειρο της Αμερικής στην Ευρώπη, οι επιστήμονες μέσω της κλασσικής γενετικής άλλαξαν το χρώμα προς το κόκκινο μιας κι αυτό είναι πιο «ζεστό χρώμα», ενώ το μέγεθος και η γλυκύτητα (brix) ακολούθησαν τον ίδιο δρόμο.
του
Ανδρέα Κυζίρη
Αρθρογράφο στο Hydroponics.gr
